Có một phi công quả cảm từng lách qua “hàng rào tiêm kích” để xuất sắc bắn hạ “siêu pháo đài bay” B52 của địch.
Cũng chính phi công ấy, từ một anh thợ máy dần vươn mình trở thành người châu Á đầu tiên tiến vào vũ trụ, mang niềm tự hào Việt Nam vượt ra ngoài không gian.
Không ai khác, đó chính là Trung tướng Phạm Tuân – Người duy nhất ba lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng.
Sinh năm 1947 tại Thái Bình, ngay khi đang học năm cuối cấp 3, chàng trai Phạm Tuân đã theo tiếng gọi Tổ quốc, quyết chí lên đường đi đánh giặc.
“Tôi có ngày nhập ngũ đặc biệt, đúng ngày 2/9/1965… Khi đó còn trẻ, chỉ nghĩ mình theo đoàn quân chiến đấu thế thôi, không nghĩ gì về sống chết cả.”
Từng phải học thợ máy tại Liên Xô do hở van tim bẩm sinh, nhờ kiên trì rèn luyện, ông đã đạt chuẩn và trúng tuyển phi công chỉ một năm sau đó.
Năm 1972, đế quốc Mỹ điều động một lượng lớn khí tài với mưu đồ đưa miền Bắc nước ta về thời kỳ “đồ đá”.
“Chúng tôi nhận được lệnh: bằng mọi cách phải ngăn chặn. Không quân phải cất cánh, tên lửa phải đánh với mệnh lệnh, nếu không bắn được B52 thì phải xua đuổi để không cho chúng vào Hà Nội. Bảo vệ mục tiêu là trên hết.”
“B52 có hơn chục máy gây nhiễu. Ngoài ra, máy bay hộ tống cũng có đeo thêm, tạo thành vùng nhiễu rất dày đặc. Radar mặt đất không nhìn thấy, radar trên trời cũng không bắt được”.
Nhận thấy nhiễu chỉ tập trung hướng vào Thủ đô, phi công Phạm Tuân đã bí mật điều khiển chiếc MiG-21 của mình về sân bay Yên Bái, bắt đầu xuất kích từ đây.
“Rất may là máy bay của ta đã vượt lên với tốc độ rất lớn, qua được hàng bảo vệ. Cái giây phút mà phóng quả tên lửa hết sức hồi hộp, hết sức căng thẳng.”
Cũng chính trong trận không chiến ấy, ông đã trở thành phi công đầu tiên bắn rơi tại chỗ máy bay B52 và sống sót trở về.
“Khi hạ cánh xuống rồi tôi thở phào, không phải nhẹ nhõm vì nhiệm vụ, mà tôi mừng vì Không quân của chúng ta đã đánh rơi tất cả các loại máy bay, giờ đến B52.”
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 3/9/1973 (tức ngày này cách đây tròn 53 năm), phi công Phạm Tuân vinh dự được trao tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Chưa dừng lại ở đó, năm 1979, ông tiếp tục bước vào thử thách lịch sử khi gia nhập đội bay vũ trụ quốc tế trong chương trình Intercosmos của Liên Xô.
“Trước hết là cảm xúc hồi hộp, có phần lo lắng bởi sự mạo hiểm. Khẩu lệnh ‘5-4-3-2-1-0’ làm chúng tôi rưng rưng, rất xúc động.”
“Ở tốc độ 28.000 cây số/giờ, hai con tàu tiếp cận với nhau để lắp ghép không sai một ly, đó là một nhiệm vụ hết sức khó khăn.”
Đặc biệt, trên chuyến bay này, Anh hùng Phạm Tuân còn mang theo cờ Tổ quốc, di chúc của Bác và một nắm đất Ba Đình.
“Bằng những hình ảnh ấy, chúng ta tuyên bố với thế giới rằng ngọn cờ của Việt Nam đã có mặt trong vũ trụ.”
Khi từ vũ trụ trở về, ông được Đảng, Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và Huân chương Hồ Chí Minh.
Cùng thời gian đó, ông cũng vinh dự trở thành một trong những người nước ngoài đầu tiên được trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô kèm theo Huân chương Lê-nin khi mới 33 tuổi.
Giờ đây, khi đã ở tuổi nghỉ hưu, người anh hùng năm xưa vẫn luôn tự hào nhắn nhủ:
“Thế hệ trẻ hôm nay đừng bao giờ quên lịch sử”, bởi lẽ … “Chúng ta đã có một quá khứ hào hùng.
